BURDUR’DA ÇOK SAYIDA ÜRETİCİ ARTIK ZİRAİ İLAÇ SATIN ALAMAYACAK

Tarımda Yeni Dönem: Zirai İlaçlar Reçeteli Satılacak

Türkiye tarım sektöründe son dönemde yapılan kapsamlı yasal değişiklikler, bitki koruma ürünleri (zirai ilaçlar ve pestisitler) satışını tamamen dönüştürüyor.  Zirai ilaç ve pestisitlerin satış ve uygulanması reçeteyle yapılacak, satışın dijital takibi sağlanacak ve yalnızca belirli teknik yetkiye sahip kişiler reçete yazabilecek, herkes zirai ilaç satın alamayacak.

BURDURLU ZİRAAT MÜHENDİSİ BÜYÜKYÖRÜK SİSTEMİ ELEŞTİRDİ

Uygulamaya konması planlanan yeni yönetmelik ile ilgili sektör çalışanları da bu uygulamayı doğru bulmadıklarını ifade ediyorlar. Bu uygulamanın fiilen hayata geçirilmesinin mümkün olmadığı görüşünde olan Burdurlu Ziraat Mühendisi Ali Tarkan Büyükyörük, “Yeni uygulama sonrasında, evinin önünde tarım yapan şahıslar ya da küçük işletme dediğimiz hobi bahçeleri için üretim yapanlara artık direk ilaç satamayacağız. Endişemiz, bu ilaçların bir şekilde kaçak yollarla iç piyasada yayılması. Çünkü küçük işletmeler ve şahıslar bu sistemin içerisine giremeyecek. Örneğin şahıs, evinde yemek için bir karık domates ekecek ancak bunun için kayıt açtırmayacak. Bu kişi az miktarda ilacı ÇKS kaydı olan büyük işletmelerden bulmaya çalışacak. Biz böyle şeyler yaşanırken sağlığı tehlikeye sokacak durumların ortaya çıkmasından endişeliyiz.” dedi.

PİLOT İLLERDE ZİRAİ İLAÇ REÇETE SIKINTILARI YAŞANIYOR

1 Temmuz 2026 tarihinde tüm ülke geneline yaygınlaştırılması planlanan uygulama, pilot şehirlerde başlatıldı. Büyükyörük, “Ankara, Samsun, Mersin ve Kırklareli gibi illerde hayata geçirilen yeni sistemde insanların şehir dışından ilaç satın almaya başladığını duyuyoruz. Reçete ile ilaç alamayan küçük işletmeler ya da şahısların diğer kentlerle bağlantı kurarak şehir dışından ilaç satın almaya başladığı söylentileri çok arttı.” dedi.

TARIM İLAÇLARI DOĞRU KULLANILDIĞI TAKDİRDE ZARARSIZDIR

Zirai ilaçların doğru kullanıldığı takdirde insan sağlığına hiçbir zararı olmayacağını açıklayan Ziraat Mühendisi Büyükyörük; “Tüm Bitki koruma ürünlerinin arkasında ilaçlama ile hasat arasında bir süre yazar buna uyulduğu taktirde bu ürünlerin insan sağlığına hiçbir zararı olmaz. Sattığımız ürünlerin üstüne ilaçtır yazar zaten ve ilaçlar doğru kullanılmadığında elbette bazı riskleri barındırırlar. Zirai ilaçlarda rezüdü (kalıntı) süresi 3-7 gündür. Eskisi gibi kalıntısı bir ay iki ay üç ay süren ilaçlar neredeyse yok denecek kadar azdır.” ifadelerine yer verdi.

“REÇETE UYGULAMASI GÖZDEN GEÇİRİLMELİ”

Yürürlüğe girmesi planlanan yeni uygulamada revizyon yapılması gerektiğine dikkat çeken Büyükyörük, “Bitki koruma ürünlerinde reçete uygulamasına karşı değiliz ama herkese reçeteye karşıyız. Mesela, ihracata mal gönderenler ya da pazara mal getirip üretim yapıp mal satanlar reçete uygulamasına tabi olabilirler. Ancak küçük çiftçi, küçük hobi bahçeleri bizim sorunumuz.” dedi.

KIRMIZI ÖRÜMCEK İLACI HER BİTKİDE KULLANILAMAYACAK

Reçete uygulamasının yanı sıra ruhsatlı ürünlerle ilgili de sorunları olduğuna dikkat çeken Büyükyörük, “Her bitki koruma ürününün her bitkiye her hastalığa ruhsatı yok. Bazı bitkilerde ruhsatlı ilaçlar yok. Yani tarım Bakanlığının bitkisel bitkiler üzerindeki ruhsatlarda genişleme yapması lazım. Eskiden iki noktalı kırmızı örümcek (Tetranychus urticae) dediğimiz mesela kırmızı örümcek ilacı, ‘Sebzede kırmızı örümcek’ diye satılırdı ve bütün herkes kullanırdı, bütün sebzelere ruhsatlıydı. Şimdi öyle değil. Bitkinin adına göre ruhsat alınıyor yani Fasülyede Tetranychus urticae yazması gerekiyor ya da salatalık da yazması gerekiyor. Bu da başlı başına çok büyük bir iş firmalar buraya girmiyor girmeyince arada mağdur biz ve üreticiler oluyor. Firmalar her ürün için ayrı ruhsat çıkarmadığı için aynı ilaç hem fasülye hem de salatalıkta etkiliyken mesela biz o ilacı salatalık için satamıyoruz.” açıklamasında bulundu.

KİMLER ZİRAİ İLAÇ SATIN ALABİLİR?

Yeni düzenlemeye göre bitki koruma ürünlerinin satışı şu şartlara bağlandı: Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)’ne kayıtlı kişiler ürün satın alabilecek, Bu ürünlerin satışında reçete zorunlu olacak, Reçeteyi yalnızca bitki koruma bölümü mezunu ziraat mühendisleri veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş kişiler yazabilecek, Ürünler reçetesiz satılamayacak, internetten satış ve reklam da yapılmayacak.

Bu çerçevede özellikle aktif madde içeren bazı kimyasal ürünlerin satışında reçete zorunluluğu ilk etapta pilot illerde uygulanmaya başladı. Üreticinin ihtiyacı kadar kimyasalı ve doğru şekilde satın alması hedefleniyor.

Yeni düzenleme tarımda bilinçli kullanım ve çevre güvenliği açısından destek bulsa da pratikte bazı itirazlar gündeme geldi. Ziraat odaları ve sektör çalışanları ve üreticiler; birçok kayıt dışı üretici için sistemin, mevcut haliyle erişimi zorlaştıracağını belirtiyor. ÇKS kaydı olmayanların ürün satın alamayacağı sistemin, bazı sıkıntıları beraberinde getireceği ifade ediliyor. Vatandaşlar bu konuda esneklik talep ediyorlar.

MİNE KAYA